Leren en opleiden

Het werken met e-health of technologie voor zorg op afstand doet een beroep op de kennis, competenties en vaardigheden van zorgprofessionals, cliënten en mantelzorgers. Een eis voor de implementatie van e-health is dat iedereen die er mee gaat werken bekend is met de technologie en in staat is deze goed te gebruiken.

In dit kennisdossier delen we de beschikbare kennis en ervaring vanuit SET-up over leren en opleiden. Daarnaast verwijzen we naar relevante externe informatie. We beantwoorden hierbij de volgende vier vragen:

1. Hoe kan ik aan de slag met digitale vaardigheden voor medewerkers en gebruikers?

Digitale vaardigheden zijn een voorwaarde om digitale zorg in te kunnen zetten. In de zomer van 2020 hebben we daarom een tweedelige webinar reeks georganiseerd gericht op het versterken van digitale vaardigheden van zorgmedewerkers. De webinars bevatten praktische informatie om aan de slag te gaan. Aansluitend is er een verdiepende bootcamp sessie geweest. De waardevolle kennis en inzichten uit de webinars en bootcamp hebben we gebundeld in de kennisverrijking digitale vaardigheden in de zorg in de zorg. Hierin vind je naast de inzichten uit de bijeenkomsten onder andere verwijzingen naar het Starterspakket digitale vaardigheden, het format projectplan en 2 praktijkvoorbeelden. Je kunt de kennisverrijking ook in de rechterkolom op deze pagina vinden, het is document is na opening interactief.

TIP! Op de website van Digivaardig in de zorg vind je allerlei gratis (les)materialen per zorgsector waar je zelf mee aan de slag kunt.

2. Werken met digicoaches of iNurses, hoe zit dat?

De omgang met technologie door zorgmedewerkers gaat niet vanzelf. We zien dat SET-up deelnemers positief zijn over de inzet van  iNurses en  digicoaches.

  • Een digicoach is een medewerker (zorgprofessional, servicedeskmedewerker, fysiotherapeut enz.), met meer gevoel voor digitale ontwikkeling dan de collega’s, die met uren in staat gesteld wordt om nabije collega’s met raad en daad op de werkvloer terzijde te staan bij het gebruik van digitale middelen en de daarvoor benodigde vaardigheden.
  • Een iNurse is een zorgprofessional die de rol vervult van innovatieambassadeur en kan ondersteunen bij de implementatie. De iNurse heeft vanuit een verbindende rol veel contact met de innovatieafdeling, de digicoach, medewerkers en cliënten, maar een iNurse werkt voor het grootste deel van de tijd als zorgmedewerker.

Eerder organiseerden wij een meet up over het opleiden en inzetten van digicoaches. Anneke Maaskant, trainer bij Q Academie heeft ons meegenomen in wat een digicoach is, hoe de opleiding eruit ziet en wat valkuilen en randvoorwaarden zijn als je aan de slag wilt met digicoaches. Daarna hebben Ieke Bron adviseur digitaal vitaal bij Savant Zorg en Karin Nooijen, digicoach bij Savant Zorg, hun visie en ervaringen gedeeld. Een interessante meet up om terug te kijken als je als organisatie ook aan de slag gaat met digicoaches.

Meer ins en outs over digicoaches en iNurses vind je terug op de website Digivaardig in de Zorg. Daarnaast verwijzen we je graag naar het filmpje over de rol en inzet van een iNurse op dezelfde pagina.

TIP! Lees de 5 tips van Peter Hendrikx, iNurse bij Omring.

Voorbeeld
Bij Omring is de gehele onboarding voor nieuwe medewerkers nu ook compleet digitaal beschikbaar. In deze onboarding is ook een zelftest digitale vaardigheden opgenomen. Op basis van de uitkomst en waar gewenst door de betreffende medewerker kan contact op worden genomen met de digicoach van zijn of haar team.

Omring heeft op dit moment ruim 40 digicoaches in de gehele organisatie die zeer succesvol zijn in hun werkzaamheden en de rol als heel waardevol ervaren. Daarnaast hebben en houden we onze vertrouwde iNurse Peter Hendrikxs. Uiteraard zijn de digicoaches er ook voor alle medewerkers die bij Omring reeds werken. Er worden daarnaast ook trainingen gegeven vanuit leren en ontwikkelen samen met onze iNurse om medewerkers in de organisatie meer digiminded en digivaardig te maken.

Het leuke is dat er uit deze trainingen ook heel veel suggesties van medewerkers komen voor mooi zorgtechnologie oplossingen in de zorgprocessen. Al deze activiteiten gaan ook een plaats krijgen in het programma ‘Digiminded en digivaardige organisatie’.

-Voorbeeld van Kitty de Jong, Sr. Innovatie adviseur Raad van Bestuur Omring

3. Hoe geef ik het opleidingsplan voor zorgprofessionals vorm?

Het opleiden van medewerkers om goed met e-health te kunnen werken, gaat natuurlijk breder dan alleen het onderwerp digitale vaardigheden. Dit kun je vormgeven in een opleidingsplan. Maar hoe geef je zo’n plan vorm, welke aanpak hanteer je en hoe zorg je voor enige vorm van maatwerk voor collega’s die wat makkelijker met technologie werken of dit juist wat moeilijker vinden? Daarover organiseerden we eerder een meet up.

In deze meet up geven drie organisaties aan hoe zij het continue opleiden van het personeel met succes hebben ingericht. Je hoort het verhaal van Revalidatiecentrum Basalt, FysioHolland met HealthTrain en verstandelijk gehandicaptenorganisatie ASVZ. Specifiek verwijzen we je graag naar het stappenplan opleidingstraject opgezet door de projectleider van ASVZ. Dit stappenplan geeft in 9 overzichtelijke stappen weer hoe je tot een gedegen opleidingsplan komt. Alle info is gebundeld in de bibliotheek bij het thema ‘leren en opleiden’.

TIP! Zorg van Nu heeft een mooi overzicht gemaakt van (gratis en betaalde) mogelijkheden voor e-learning voor zorgprofessionals. Van infectiepreventie tot digitale zorg of gesprekstechnieken. Voor het volgen van sommige online trainingen kun je accreditatiepunten ontvangen, helemaal mooi. Ga voor meer info, naar de website van Zorg van Nu.

TIP! Zorg van Nu heeft daarnaast een handige e-learning ontwikkeld. In deze online training leer je wat slimme zorg is, hoe je het gebruikt en word je uitgedaagd het in je eigen werk toe te passen. Je krijgt antwoord op de vragen zoals: Wat is zorgtechnologie eigenlijk? Waarom kan zorgtechnologie voor iedereen in de zorg en welzijn nuttig en leuk zijn? Welke slimme zorgoplossingen zijn er allemaal? Hoe zet je ze in, wanneer en waarvoor? Bekijk de website van Zorg van Nu.

4. Hoe draagt de (organisatie)cultuur bij aan het lerend vermogen van medewerkers?

Innovatie betekent dingen anders doen. Kleine aanpassingen of soms juist een hele transitie van de organisatie. Dit moet je als organisatie faciliteren en ondersteunen. Zo ontstaat er ruimte en veerkracht om tijdens het implementatieproces dingen anders te doen, te struikelen, maar ook samen weer te herpakken. Samen ontwikkel je tot een lerende organisatie. Lees hierover of kijk naar de terugblik van ‘ontwikkelingsgerichte veranderaanpak’.

TIP! Lees in deze blog hoe zorgorganisatie TWB vanuit een andere organisatiecultuur medewerkers leidend maakt in het innovatieproces.

TIP! Kijk ook bij het thema Leiderschap voor meer tips over het veranderkundige proces ondersteunen binnen de organisatie.

Meer SET-up thema’s

Binnen SET-up wordt kennis gedeeld door middel van negen verschillende thema’s. Allemaal onderwerpen waar een SET-subsidieaanvrager over denkt, overlegt en schrijft. Klik op het uitschuifmenu hieronder om meer te lezen over het thema van jouw interesse.

1. Klantgerichtheid

Met het thema klantgerichtheid bedoelen we het centraal stellen van de cliënt, patiënt, burger, mantelzorger en/of zorgprofessional, oftewel de doelgroep van jouw SET-project.

Een effectieve implementatiestrategie houdt rekening met de wensen en behoeften van de doelgroep. Voor de adoptie van e-health is een eerste vereiste dat de toepassing vindbaar en toegankelijk is voor de doelgroep. Een tweede vereiste is dat gebruikers de toepassing willen en kunnen gebruiken. En tot slot dat gebruikers voldoende toegevoegde waarde ervaren.

Meer over klantgerichtheid
2. Leren en opleiden

Het werken met e-health of technologie voor zorg op afstand doet een beroep op de kennis, competenties en vaardigheden van zorgprofessionals, cliënten en mantelzorgers. Een eis voor de implementatie van e-health is dat iedereen die er mee gaat werken bekend is met de technologie en in staat deze goed te gebruiken.Waar moet je rekening mee houden bij de instructie en training van deze verschillende doelgroepen? Hoe ziet een goed opleidingsplan eruit? Welke verschillende manieren zijn er waarop je een training kunt aanbieden?
Meer over leren & opleiden

3. e-Health & Technologie

Ondanks dat de specifieke toepassing, doelgroep of implementatieaanpak van de e-healthoplossing kan verschillen, zijn er ook veel overlappende activiteiten te benoemen. Binnen deze leerlijn proberen we zoveel mogelijk van de kennis en ervaringen op te halen en deze weer terug te delen aan de community. Zo hoeft het wiel niet overal opnieuw uitgevonden te worden of kunnen inspanningen gebundeld worden.Daarnaast zijn een aantal algemene thema’s onder dit leerthema te hangen, zoals contractafspraken met leveranciers, het inrichten van een service centrale voor vragen over verschillende e‑healthtoepassingen of bijvoorbeeld het opzetten van een centrale plek voor het oefenen of bekijken van verschillende e-healthoplossingen.
Meer over e-health & technologie

4. Privacy & AVG

Als zorgverlener verwerk je persoonsgegevens en moet je je houden aan de privacywetgeving en eisen vanuit overige zorgwetten. De belangrijkste privacywet is de Europese Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Deze wet bepaalt wat je allemaal mag doen met persoonsgegevens en hoe je deze gegevens moet beschermen.Maar aan welke regels heb je je eigenlijk te houden? Hoe regel je de privacy compliance op organisatie niveau? en Wat verandert de inzet van eHealth aan het omgaan met persoonlijke gegevens?
Meer over privacy & AVG

5. Structurele bekostiging

Structurele bekostiging en businessmodellen is een thema dat in elk SET-project een rol speelt. Want hoe kom je van een gesubsidieerd traject naar structurele bekostiging van e-health?
Meer over structurele bekostiging

6. Leiderschap

Het implementeren van e-health of digitale zorg is voor een deel technische innovatie, maar het overgrote deel is sociale innovatie. Met sociale innovatie bedoelen we het veranderen van hoe mensen met de nieuwe technologie mogen, willen en kunnen werken. Verandermanagement dus. Dat vraagt om leiderschap!
Meer over leiderschap

7. Duurzame implementatie

Binnen SET-up zijn steeds meer deelnemers bezig met de duurzame implementatie van e-health. Dit geldt zowel voor de SET COVID-19 projecten als de reguliere SET innovatieclusters.Bij duurzame implementatie gaat het over het structureel inbedden in werkprocessen en het technisch, organisatorisch en financieel borgen, zodat de inzet van e-health ook na afloop van de SET-subsidie door kan blijven gaan.
Meer over duurzame implementatie

8. Regionale samenwerking

Het structureel en op grote schaal inzetten van e-health is een brede en grote opgave. Zeker wanneer het aankomt op vraagstukken rondom de Juiste Zorg op De Juiste Plek (JZOJP), waarbij het gaat om het voorkomen, verplaatsen of vervangen van de zorg.Maar hoe kom je nu tot regionale samenwerking en zorg je dat alle neuzen (blijvend) dezelfde kant op staan? In dit kennisdossier vind je links naar relevante publicaties, blogs en webinars.
Meer over regionale samenwerking

9. Ethiek en digitalisering

Nieuwe technologie en het gebruik ervan leidt vaak tot ethische vragen. Dat geldt ook voor e-health. Hoe verandert technologie de zorg? Wat betekent het voor de zorgprofessional, voor de cliënt en voor hun relatie? Wat gebeurt er met persoonsdata? Wie is eigenlijk verantwoordelijk?…en zo zijn er nog veel meer ethische vragen. Ongetwijfeld ook vragen die jullie in je SET-project tegenkomen. Daarom agenderen we vanuit SET-up het onderwerp ‘Ethiek en digitalisering’.
Meer over ethiek en digitalisering