Duurzame implementatie

Binnen SET-up zijn steeds meer deelnemers bezig met de duurzame implementatie van e-health. Bij duurzame implementatie gaat het over het structureel inbedden in werkprocessen en het technisch, organisatorisch en financieel borgen, zodat de inzet van e-health ook na afloop van de SET-subsidie door kan blijven gaan.

Eerder publiceerden we binnen de Fasttrack Beeldschermzorg 10 tips op het gebied van financiële, organisatorische en technische duurzaamheid. In dit kennisdossier hebben we dit verder aangevuld met links naar relevante publicaties, blogs en webinars over duurzame implementatie. Daarnaast beantwoorden we de volgende vragen:

1. Hoe richt ik het technisch duurzaam in?

De technische inrichting gaat over alle aspecten die nodig zijn om de e-health toepassing te laten werken. In veel gevallen speelt de ICT afdeling hierbij een belangrijke rol. Denk hierbij aan het organiseren van het beheer, het onderhoud en de technische support. In dit praktijkvoorbeeld van Omring is vanaf het begin van het traject nagedacht over de technische inrichting en vind je praktische voorbeelden.Daarnaast is het belangrijk dat gebruikers toegang hebben tot de e-health toepassing en weten hoe ze dit kunnen gebruiken. Hiervoor is het belangrijk dat cliënten en medewerkers toegang hebben tot de applicatie en beschikken over een geschikt device. Zorg dat er handleidingen, instructies en trainingen beschikbaar zijn voor zowel medewerkers als cliënten.Vanuit de IGJ worden eisen gesteld aan de kwaliteit en veiligheid van zorg. In 2018 hebben ze voor de inzet van het e-health het  Toetsingskader ‘inzet van e-health door zorgaanbieders’ opgesteld. Het toetsingskader vormt het uitgangspunt van het toezicht op e-health door de IGJ bij zorgaanbieders  en bestaat uit een aantal normen en daarbij horende toetsingscriteria. Die zijn gebaseerd op wet- en regelgeving, en zogeheten ‘veldnormen’ die beroepsorganisaties van zorgverleners hebben opgesteld.Eén van de onderdelen uit het toetsingskader is informatiebeveiliging. Over dit onderwerp is vanuit SET-up de Toolkit Privacy Compliance opgesteld. Hierin wordt aan de hand van 5 stappen uitgelegd hoe je inzicht krijgt in de mogelijke risico’s en hoe je hiermee aan de slag kunt. Wil je weten of jouw leverancier voldoet aan alle noodzakelijke kwalificaties en certificaten (NEN 7510, ISO 27001, CEmarkering)?  Alle organisaties die een (onder accreditatie) verstrekt certificaat voor NEN 7510 hebben, zijn vermeld in een openbaar register.Software kan ook vallen onder de wetgeving voor medische hulpmiddelen als deze bedoeld is voor het bijdragen aan diagnose of behandeling. Medische hulpmiddelen met een CE-markering beschikken over de juiste kwaliteitswaarborgen voor de beoogde toepassing. Vanaf 26 mei 2021 gaat is de nieuwe Europese verordening voor medische hulpmiddelen (Medical Device Regulation, MDR) van kracht. De regels in deze nieuwe wet hebben ook gevolgen voor zorgverleners en indirect voor cliënten. In dit artikel van Vilans vind je meer informatie over wat dit betekent voor zorgaanbieders.Tip: bekijk ook eens het ‘Kennisdocument Slimme Zorg Thuis’ . De Patiëntenfederatie heeft dit samen met de Vliegwielcoalitie en de Harteraad gepubliceerd. Hierin zijn de vier belangrijkste zaken samengevat om rekening mee te houden bij keuze en inrichting van een digitale zorg oplossing.

2. Hoe zorg ik voor een structurele inbedding in reguliere werkprocessen in de organisatie?

De overgang van projectorganisatie naar reguliere zorg vraagt om heldere afspraken over taken, rollen en verantwoordelijkheden. Dit vraagt betrokkenheid van verschillende afdelingen en functies, denk aan bestuur, zorg, inkoop, ICT, HR. Veel organisaties kiezen ervoor om de afspraken vast te leggen in de beschrijving van het beleid en de werkwijze en dit bijv. op te nemen in een kwaliteitshandboek. In deze blog beschrijft Vera Goldewijk, projectmanager digitalisering, hoe ze bij Sensire aan de slag zijn gegaan met duurzame implementatie van beeldzorg. Hierbij gaat ze in op randvoorwaarden en succesfactoren voor duurzame implementatie.Naast een duidelijke structuur en afspraken is ook aandacht nodig voor de adoptie van e-health door medewerkers en cliënten. Dit blijkt in de praktijk vaak de grootste uitdaging te zijn. Hoe zorg je dat mensen de toepassing ook willen en kunnen gebruiken? Hierbij is aandacht nodig voor (digitale) vaardigheden om de toepassing te kunnen gebruiken. Maar ook voor het aanspreken van  de motivatie van medewerkers en cliënten.Enkele SET-up deelnemers hebben hun ervaringen met dit proces gedeeld. Lees hiervoor ook:

  • Deze blog van Ine Eijdems, directeur Wijkzorg en Wijkverpleging bij De Zorgboog, over hoe zij aan de slag zijn gegaan met het motiveren van medewerkers.
  • Dit interview met Jan Peter Larsen, managing director bij NiceDay, over de implementatiestrategie en de impact op de behandeling, werkwijze en financiering.
  • Deze blog van Merlijne Sonneveld, innovatiemanager bij Amaris Zorggroep, over hoe zij 1 loket creëren voor vragen van cliënten via de Helpdesk Digitale Zorg. Dit is een samenwerking tussen  Amaris Zorggroep, Huisartsenorganisatie RHO-GO en Tergooi ziekenhuis.

Tips voor verdere verdieping: 

  • Bij het leerthema leiderschap vind je informatie, video’s en tips over sociale innovatie en verandermanagement.
3. Hoe organiseer ik op een duurzame wijze bekostiging?
Bij het leerthema structurele bekostiging vind je alle informatie over dit thema. We gaan daarbij in op de volgende onderwerpen:

  • De stappen die nodig zijn om te komen tot afspraken over structurele bekostiging
  • Informatie over verschillende financieringsmogelijkheden
  • Blogreeks met ervaringen van SET-up deelnemers
  • Voorbeelden van maatschappelijke business cases
  • Tips voor het evalueren en monitoren van effecten

Praktische tips en informatie over duurzame implementatie

  • Tijdens de meet-up duurzaam implementeren van 20 mei ’21 deelden Jan-Willem Heeg (Tinybots), Roland Beerens (De Zorggroep) en Marga Bijma (GGz Praktijk) hun ervaringen en inzichten met duurzame implementatie.
    • De Zorggroep is aan de slag gegaan met de implementatie van zorgrobot Tessa. De geleerde lessen hebben ze vertaald naar een 9-stappenplan voor duurzame implementatie.
    • GGz Praktijk heeft voor de implementatie van verschillende e-health toepassingen, beeldbellen, online intake, inzet virtual reality, een eenvoudig model ontwikkeld voor duurzame implementatie. Ze zijn daarmee bij de GGz praktijk steeds samen aan de slag gegaan; probleem, plan, actie, reflectie en aanscherpen. Zo zijn de toepassingen een vanzelfsprekend onderdeel geworden van de reguliere zorg. Bekijk hier de presentatie van GGz Praktijk.
  • Met de SET Visievorming e-health’ kan een aanbieder van zorg en/of ondersteuning een aanvraag indienen om een gedragen visie te ontwikkelen over hoe e-health bijdraagt aan bredere doelstellingen van de zorgaanbieder. Deze kan ook worden aangevraagd als je al een SET-project hebt. Het maximaal aan te vragen subsidiebedrag is € 20.000. Kijk voor meer info en aanvragen op de website van RVO.
  • In de Kennisbank van Zorg voor Innoveren vind je meer praktische informatie over verschillende onderwerpen, zoals implementatie, financiering, wet- en regelgeving, opschaling en onderzoek. Hier vind je ook de Opschalingsgids, een digitale toolbox voor zorgvernieuwers.

Meer thema’s

Binnen SET-up wordt kennis gedeeld door middel van negen verschillende thema’s. Allemaal onderwerpen waar een SET-subsidieaanvrager over denkt, overlegt en schrijft. Klik op het uitschuifmenu hieronder om meer te lezen over het thema van jouw interesse.

1. Klantgerichtheid

Onder dit thema verstaan we het centraal stellen van de cliënt, patiënt, burger, mantelzorger en/of zorgprofessional, oftewel de doelgroep van jouw SET-project.Voor de implementatie is het belangrijk de wensen en behoeften van deze groep goed te kennen en mee te nemen. Dit heeft invloed op de acceptatie en adoptie van een e-healthtoepassing.
Meer over klantgerichtheid

2. Leren & Opleiden

Het werken met e-health of technologie voor zorg op afstand doet een beroep op de kennis, competenties en vaardigheden van zorgprofessionals, cliënten en mantelzorgers. Een eis voor de implementatie van e-health is dat iedereen die er mee gaat werken bekend is met de technologie en in staat deze goed te gebruiken.Waar moet je rekening mee houden bij de instructie en training van deze verschillende doelgroepen? Hoe ziet een goed opleidingsplan eruit? Welke verschillende manieren zijn er waarop je een training kunt aanbieden?
Meer over leren & opleiden

3. e-Health & Technologie

Ondanks dat de specifieke toepassing, doelgroep of implementatieaanpak van de e-healthoplossing kan verschillen, zijn er ook veel overlappende activiteiten te benoemen. Binnen deze leerlijn proberen we zoveel mogelijk van de kennis en ervaringen op te halen en deze weer terug te delen aan de community. Zo hoeft het wiel niet overal opnieuw uitgevonden te worden of kunnen inspanningen gebundeld worden.Daarnaast zijn een aantal algemene thema’s onder dit leerthema te hangen, zoals contractafspraken met leveranciers, het inrichten van een service centrale voor vragen over verschillende e‑healthtoepassingen of bijvoorbeeld het opzetten van een centrale plek voor het oefenen of bekijken van verschillende e-healthoplossingen.
Meer over e-health & technologie

4. Privacy & AVG

Als zorgverlener verwerk je persoonsgegevens en moet je je houden aan de privacywetgeving en eisen vanuit overige zorgwetten. De belangrijkste privacywet is de Europese Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Deze wet bepaalt wat je allemaal mag doen met persoonsgegevens en hoe je deze gegevens moet beschermen.Maar aan welke regels heb je je eigenlijk te houden? Hoe regel je de privacy compliance op organisatie niveau? en Wat verandert de inzet van eHealth aan het omgaan met persoonlijke gegevens?
Meer over privacy & AVG

5. Structurele bekostiging

Structurele bekostiging en businessmodellen is een thema dat in elk SET-project een rol speelt. Want hoe kom je van een gesubsidieerd traject naar structurele bekostiging van e-health?
Meer over structurele bekostiging

6. Leiderschap

Het implementeren van e-health of digitale zorg is voor een deel technische innovatie, maar het overgrote deel is sociale innovatie. Met sociale innovatie bedoelen we het veranderen van hoe mensen met de nieuwe technologie mogen, willen en kunnen werken. Verandermanagement dus. Dat vraagt om leiderschap!
Meer over leiderschap

7. Duurzame implementatie

Binnen SET-up zijn steeds meer deelnemers bezig met de duurzame implementatie van e-health. Dit geldt zowel voor de SET COVID-19 projecten als de reguliere SET innovatieclusters.Bij duurzame implementatie gaat het over het structureel inbedden in werkprocessen en het technisch, organisatorisch en financieel borgen, zodat de inzet van e-health ook na afloop van de SET-subsidie door kan blijven gaan.
Meer over duurzame implementatie

8. Regionale samenwerking

Het structureel en op grote schaal inzetten van e-health is een brede en grote opgave. Zeker wanneer het aankomt op vraagstukken rondom de Juiste Zorg op De Juiste Plek (JZOJP), waarbij het gaat om het voorkomen, verplaatsen of vervangen van de zorg.Maar hoe kom je nu tot regionale samenwerking en zorg je dat alle neuzen (blijvend) dezelfde kant op staan? In dit kennisdossier vind je links naar relevante publicaties, blogs en webinars.
Meer over regionale samenwerking

9. Ethiek & Digitalisering

Nieuwe technologie en het gebruik ervan leidt vaak tot ethische vragen. Dat geldt ook voor e-health. Hoe verandert technologie de zorg? Wat betekent het voor de zorgprofessional, voor de cliënt en voor hun relatie? Wat gebeurt er met persoonsdata? Wie is eigenlijk verantwoordelijk?…en zo zijn er nog veel meer ethische vragen. Ongetwijfeld ook vragen die jullie in je SET-project tegenkomen. Daarom agenderen we vanuit SET-up het onderwerp ‘Ethiek en digitalisering’.
Meer over ethiek & digitalisering