De 5e Kennismakerij: over zorgzame gemeenschappen en de vragen die nu tellen

De 5e Kennismakerij: over zorgzame gemeenschappen en de vragen die nu tellen

Geplaatst op: 26 maart 2026

 

 

Ruim 70 mensen kwamen gisteren samen voor de 5e Kennismakerij, die we dit keer mochten organiseren bij Zorgverzekeraars Nederland. Breed vertegenwoordigd: van ministeries en zorgverzekeraars tot burgerinitiatieven. Het thema: zorgzame gemeenschappen. Hoe financier je ze? Hoe werken het formele en informele samen? En hoe zorg je dat goede initiatieven niet stranden op systeemgrenzen?

Zorgverzekeraars, gemeenten, NZa, VWS, VNG, GGD-organisaties. Ze waren er allemaal. Maar ook mensen die zich al jaren inzetten voor zorgzame gemeenschappen in de praktijk. Vertegenwoordigers van burgerinitiatieven. Mensen die het verschil maken op straat, in de wijk, in het dorp.

Zo ontstond de Kennismakerij

De Kennismakerij begon klein. VitaValley-bestuurder Maarten Ploeg wilde SROI-studies breder bekendmaken en nodigde iedereen uit die hij kende. Ze presenteerden hun studies aan elkaar. Vanzelf schoven ook systeemspelers aan: gemeenten, zorgverzekeraars, VWS. De vraag die centraal stond: wat doen we met deze waarde? Zo ontstond er een coalitie. Informeel, zonder governance, maar met duidelijke spelers en een gedeelde richting. De Kennismakerij was geboren. Inmiddels is het de 5e editie, dit keer bij Zorgverzekeraars Nederland als host.

Wat de kennismakerij is

De Kennismakerij is een periodieke bijeenkomst, georganiseerd door VitaValley. Na verloop van tijd gaan andere partijen meedoen, in dit geval NLZVE, CZ en ZN. We brengen twee werelden samen: de systeemwereld en de uitvoerende wereld. Vertegenwoordigers van ministeries, gemeenten en zorgverzekeraars zitten aan tafel met mensen die dag in dag uit werken aan verandering in de wijk, het dorp, de buurt.

Elke editie heeft een concreet thema. Deelnemers gaan in groepen uiteen, werken met stellingen en koppelen plenair terug. Er is ruimte voor eerlijk gesprek over wat werkt én over wat nog niet uitgedacht is.

Het resultaat is een groeiend netwerk van mensen en organisaties die op één lijn zitten en samen willen bewegen. De opbrengst is niet alleen kennisdeling, maar we sluiten ook altijd af met concrete – andere – stappen die deelnemers na de Kennismakerij gaan zetten. We willen ten slotte wel in transitie komen.

Wat deelname oplevert

Deelname aan de Kennismakerij levert drie dingen op:

  1. Inzicht: je ziet de waarde van aanpakken die elders al werken
  2. Verbinding: je ontmoet de mensen die de wissels kunnen omzetten
  3. Beweging: vastzittende discussies komen los en betere keuzes worden mogelijk

De context

Het gedachtegoed achter zorgzame gemeenschappen staat inmiddels in het regeerakkoord. Voor zorgzame wijken en dorpen komt een Gemeenschapsfonds van 200 miljoen euro. De urgentie is politiek erkend.

Gisteren bleek dat in de praktijk. Mensen dachten in oplossingen. De wil om er samen uit te komen was voelbaar. Tegelijk erkenden we eerlijk wat nog niet uitgedacht is. Hoe financier je buurt- en dorpsondersteuners structureel? Hoe verhouden de formele en informele wereld zich tot elkaar? Daar zijn we nog niet over uitgepraat.

Dat is precies waarom we dit blijven doen. De Kennismakerij gaat door. Want deze gesprekken brengen ons verder.

Impactstudies zorgzame gemeenschappen

VitaValley werkt aan een portfolio van impactstudies over zorgzame gemeenschappen. Momenteel zijn twee studies afgerond en zijn er vier onderhanden.

  1. Eijsden — Krachtenbinder vanuit sociaal centrum, in opdracht van Nederland Zorgt voor Elkaar, Vilans en VitaValley.
  2. Zaltbommel — Pand 9, diverse toekomstscenario’s, in opdracht van gemeente Zaltbommel.
  3. Rotterdam — Zorgvrijstaat in de wijk Delfshaven, in opdracht van Zorginstituut Nederland
  4. Oud-Beijerland — Kerngericht werken, in opdracht van Alerimus
  5. Almere-Buiten — Buurthuiskamer en Move of Hope, in opdracht van Leger des Heils
  6. Venray — Woon-zorgvoorziening, in opdracht van De Zorggroep en VGZ

De studies 3 tot en met 6 komen in de komende zes maanden beschikbaar. VitaValley werkt daarnaast aan een overzichtstudie van zorgzame gemeenschappen in Nederland. Daarin beschrijven we de totale maatschappelijke waarde, werkende mechanismen, archetypen, verandervraagstukken en financieringsvragen en oplossingen.

Gemeenschappen die overeenkomsten vertonen met de afgeronde studies kunnen er nu al gebruik van maken.